Μ.Αντύπα 62-66 - Νέο Ηράκλειο Τηλ.: 2102718724 
Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗ

Όπως η δόμηση ενός κτηρίου απαιτεί συνεργασία αρχιτέκτονα και μηχανικού, έτσι και η διαμόρφωση της σωματικής σύστασης απαιτεί ομαλή συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ διαιτολόγου και προπονητή. Η διατροφή και η άσκηση συνδυάζονται πολύ συχνά προκειμένου να επιτευχθούν στόχοι όπως η απώλεια βάρους-λίπους, η αύξηση μυϊκής μάζας-δύναμης, η γενικότερη ενίσχυση της αθλητικής απόδοσης και η αντιμετώπιση-πρόληψη ασθενειών.

Παρόλο που οι έννοιες της διατροφής και της άσκησης είναι στενά μεταξύ τους συνδεδεμένες, η κάθε μία απαιτεί ιδιαίτερες οδηγίες τόσο από την πλευρά του διαιτολόγου όσο και του προπονητή ώστε να αποδώσουν τα μέγιστα. Επομένως εάν δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των ειδικών, η επίτευξη των διατροφικών και προπονητικών στόχων καθίσταται δυσκολότερη. Ο συνδυασμός διατροφής και άσκησης μπορεί να δημιουργήσει τις τέλειες συνθήκες για την ανέλιξη της πνευματικής και σωματικής υγείας.

Για μία εποικοδομητική συνεργασία θα πρέπει ο καθένας να έχει το δικό του ρόλο και καθήκοντα τα οποία όμως είναι στην ουσία αλληλοεξαρτώμενα μεταξύ τους. Πιο συγκεκριμένα:

  • Ο προπονητής είναι εκείνος που θα αναλάβει την εκτίμηση της φυσικής κατάστασης του ατόμου και τη εκπόνηση εξατομικευμένου προγράμματος άσκησης για τη βελτίωση της. Eιναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της ορθής εκτέλεσης του προγράμματος, αλλά και τον τακτικό επανέλεγχο της προόδου αναφορικά με την οριοθέτηση των στόχων που έχει γίνει ήδη κατά το στάδιο της αξιολόγησης.
  • Ο διαιτολόγοςαναλαμβάνει να εκτιμήσει τη διατροφική κατάσταση του ατόμου, να διενεργήσει τις απαραίτητες μετρήσεις σωματικής σύστασης και να τις καταγράψει ως σημείο αναφοράς. Αφού γίνει η απαραίτητη στοχοθέτηση στη συνέχεια προγραμματίζει το εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο ανάλογα με τις συνήθειες και τις ανάγκες του ατόμου, διορθώνει πιθανά διατροφικά λάθη και εξετάζει τη σωστή εφαρμογή των οδηγιών και την πορεία του με βάση τις αρχικές μετρήσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

    diatrofi-proponisi

Η ιδανική συνεργασία

Η σύνταξη του καθημερινού διαιτολογίου θα πρέπει να είναι συνυφασμένη με το αντίστοιχο πρόγραμμα εκγύμνασης καθημερινά. Για παράδειγμα ο διαιτολόγος δε μπορεί να διαμορφώσει ένα απόλυτα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής για απώλεια σωματικού λίπους στην περίπτωση που δε γνωρίζει τις απαραίτητες πληροφορίες και οδηγίες που περιλαμβάνει το προπονητικό πρόγραμμα, αφού έτσι δεν θα είναι ενημερωμένος για τις ενεργειακές απαιτήσεις του. Ταυτόχρονα ο προπονητής θα πρέπει να λαμβάνει από το διαιτολόγο την απαιτούμενη πληροφόρηση και ανατροφοδότηση σχετικά με τις ανθρωπομετρικές μετρήσεις (ζύγιση, μέτρηση ύψους, λιπομέτρηση, μέτρηση μυϊκής μάζας, ολικού σωματικού νερού), τόσο για τη δόμηση του προπονητικού προγράμματος όσο και για την ενημέρωσή του ιδίου σχετικά με την πρόοδο και την επίτευξη στόχων. Είναι επομένως εμφανής η σημασία της συνεχούς και αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ του διαιτολόγου και του προπονητή.

Φυσικά απαραίτητη είναι και η επικοινωνία των δύο ειδικών με τον εξεταζόμενο-ασκούμενο, παρέχοντάς του θετική ανατροφοδότηση και ενίσχυση. Έτσι συμβάλλουν και οι δύο στην επίτευξη του τελικού στόχου, βοηθώντας τον να χρησιμοποιεί τις πληροφορίες της εξέλιξής του για να συνεχίζει με όρεξη και ενέργεια την προσπάθεια του.

Επειδή όμως συνήθως δεν βιώνουμε ιδανικές καταστάσεις συχνά η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο ειδικοτήτων μπορεί να είναι λιγότερο εμφανής και συχνά επέρχεται σύνγχυση. Τέτοια είναι τα φαινόμενα που ο προπονητής συντάσσει ολοκληρωμένο διατροφικό πλάνο, ή ο διαιτολόγος συστήνει το ακριβές προπονητικό πρόγραμμα. Κανείς εκ των δύο δεν είναι καταρτισμένος επαρκώς για να παρέμβει τόσο δραστικά στις αρμοδιότητες του άλλου.

Εδώ λοιπόν γεννάται το εύλογο ερώτημα, για ποιόν λόγο τότε ένας προπονητής οφείλει να έχει τις βασικές γνώσεις διατροφής η αντίστροφα γιατί ένας διατροφολόγος οφείλει να έχει τις βασικές γνώσεις προπονητικής?

Η απάντηση είναι ότι για να είναι εφικτή η ιδανική συνεργασία και επικοινωνία όπως προαναφέραμε, προπονητής και διαιτολόγος πρέπει να ''μιλούν και να καταλαβαίνουν την ίδια γλώσσα''. Έτσι θα μπορούν να αναλύουν από κοινού τα ευρήματα των μετρήσεων και να σχεδιάζουν καλύτερα την συνέχεια των ενεργειών τους.Επιπλέον εάν για τον οποιοδήποτε λόγο δεν υπάρχει διαιτολόγος ο προπονητής αν και δεν μπορεί να συντάξει απόλυτα επιτυχώς το πλήρες διατροφικό πλάνο πρέπει να είναι ικανός να κάνει κάποιες απλές διατροφικές συστάσεις.Για παράδειγμα μπορεί να συστήσει στον αθλητή την αύξηση της ποσότητας υδατανθράκων που καταναλώνει στο γεύμα πριν τον αγώνα όταν διαπιστώσει μειωμένη απόδοση λόγω ανεπάρκειας ενεργειακών αποθεμάτων.Εάν υπήρχε διαιτολόγος να καθορίσει με ακρίβεια την ποσότητα και το είδος των υδατανθράκων τότε θα ήταν το ιδανικό σενάριο,αλλά εφόσον δεν υπάρχει σίγουρα η σύσταση του προπονητή δεν θεωρείται άστοχη η επικίνδυνη.Αντίστοιχα και ένας διατροφολόγος που προτείνει σε κάποιον υπέρβαρο η προπόνηση του να έχει αερόβιο προσανατολισμό δεν θεωρείται ότι παρεμβαίνει λανθασμένα στην δουλειά του προπονητή αν και καλό θα ήταν βέβαια και σε αυτήν την περίπτωση ένας προπονητής να καθορίσει αναλυτικά όλες τις προπονητικές παραμέτρους.

Συνοψίζοντας η σωστή συνεργασία μεταξύ διαιτολόγου-προπονητή αποδίδει τα μέγιστα αποτελέσματα σε ιδανικές συνθήκες. Και οι δυο επιστήμες έχουν σαν αντικείμενο το ανθρώπινο οργανισμό γι'αυτό ο διαιτολόγος και ο προπονητής εκτός από την ειδίκευση τους,οφείλουν να κατέχουν και τις βασικές γνώσεις από την ειδίκευση του άλλου ώστε να έχουν μία πιο σφαιρική άποψη. Αυτή η προϋπόθεση είναι απαραίτητη για να μπορούν να επικοινωνούν αμφίδρομα και να συνεργάζονται αποτελεσματικά. Επίσης ο ένας μπορεί να λειτουργήσει επικουρικά για λογαριασμό του άλλου στο πολύ ρεαλιστικό ενδεχόμενο απουσίας ενός εκ των δύο. Σε καμία περίπτωση ο ένας δεν μπορεί να καλύψει πλήρως το κενό του άλλου μπορεί όμως να το αμβλύνει προσέχοντας να μην υπερβαίνει κάποια λεπτά όρια.
Ας μην ξεχνάμε ότι ο στόχος είναι κοινός και προσπαθούμε να έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα με τα διαθέσιμα μέσα!
Η επιστήμη της διατροφής και της άσκησης δεν είναι αντίζηλοι, αλλά σύμμαχοι!

Γεωργούλια Αγγελική Msc,
Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Σιαφτουλής Παναγιώτης,
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής